Prapremierowy pokaz najstarszego polskiego filmu fabularnego pt. „Cierpienia Polski" ("Les martyrs de la Pologne") z 1908 r., z muzyką skomponowaną przez Krzesimira Dębskiego, odbył się 30 stycznia 2009 r. we Wrzesińskim Ośrodku Kultury. Film, którego oryginalny tytuł brzmi „Pruska kultura", odnaleźli w 2000 r. we francuskim archiwum kinematograficznym pod Paryżem profesorowie Małgorzata i Marek Hendrykowscy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.  Kopia filmu, datowana na przełom roku 1907/08 r., powstała w warszawskim kantorze kinematograficznym "Siła" Mojżesza Towbina. Odnaleziona kopia zawiera cały, liczący niespełna 8 minut (215 metrów taśmy) obraz opatrzony francuskimi napisami.
„O tym, że taki film istniał, wiemy z krótkich informacji ówczesnej prasy warszawskiej, w której ukazało się między innymi jego streszczenie" - poinformowali profesorowie Małgorzata i Marek Hendrykowscy. „Zaraz po premierze, wiosną 1908 roku cenzura carska zabroniła jego wyświetlania. Towbin zdecydował się więc na jego pokazanie w Moskwie oraz we Włoszech i Francji. „Pruska kultura" to fabularyzowany dokument aktorski, opowiadający o pruskich metodach walki z polskością w Wielkopolsce: proteście dzieci wrzesińskich przeciw germanizacji w szkole i karze, jaka spotyka za to ich rodziców. Filmowa interpretacja dziejów współczesnych autorom obrazu nawiązuje więc do strajku dzieci wrzesińskich i wozu Drzymały. Warto sobie uświadomić, że wówczas, gdy film był pokazywany we Włoszech czy Francji, Polski nie było na mapie. Zarówno więc francuski tytuł „Cierpienia Polski" ("Les martyrs de la Pologne") jak i treść, umieszczały go w kontekście wielkiej polityki europejskiej" - podkreślili profesorowie Małgorzata i Marek Hendrykowscy.
Źródło: stopklatka.pl
Najstarszy polski film pt. „Cierpienia Polski" ("Les martyrs de la Pologne") można obejrzeć na stronach stopklatka.pl.