Skrót od "Sturmabteilung" (oddział szturmowy), od 1920 r. własna służba porządkowa NSDAP używana do ochrony imprez partyjnych. 1932 ok. 420 000 członków, 1934 już 4,2 mln.

studiowała germanistykę w Moskwie i pracowała do 1987 jako germanistka i tłumaczka. 1992–2006 wykładała na Rosyjskim Państwowym Humanistycznym Uniwersytecie w Moskwie (RGGU). Od 1999 prowadzi konkursy historyczne dla uczniów w całej Rosji w organizacji zajmującej się prawami człowieka „Memoriał“.

Hans (22.9.1918 - 22.2.1943), bojownik ruchu oporu, student medycyny, przywódca Hitlerjugend, z entuzjastycznego zwolennika narodowego socjalizmu stał się jego zdecydowanym przeciwnikiem. Jesienią 1942 założył grupę oporu Biała Róża (Weiße Rose) zrzeszającą osoby podobnych przekonań. Po jednej z akcji kolportowania ulotek na uniwersytecie w Monachium 18.2.1943 aresztowany. W cztery dni później ścięty na gilotynie. Sophie (9.5.1921 - 22.2.1943) bojowniczka ruchu oporu, siostra Hansa, studentka biologii i filozofii, aresztowana razem z bratem i stracona.

[niem. samoobrona] niemiecka organizacja paramilitarna działająca w pierwszych miesiącach II wojny światowej na terenach zagarniętych przez hitlerowców (formalnie utworzona we wrześniu 1939, funkcjonowała do wiosny 1940);

dyplomata brazylijski. 34 lata pracował w systemie ONZ. Pełnił funkcje Administratora Narodów Zjednoczonych dla Timoru Wschodniego (1999-2002), Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka (2003-2003) i Specjalnego Wysłannika Sekretarza Generalnego ONZ ds. Iraku (od maja 2003). Podczas pełnienia tej funkcji został zabity w zamachu bombowym na siedzibę placówki ONZ.

międzynarodowa organizacja skupiająca osoby z trudnościami w uczeniu się.

okres fali największych strajków na Wybrzeżu, który doprowadził do trwającego około 15 miesięcy okresu względnej wolności w komunistycznym państwie. Powstał wtedy ruch robotniczy, ruch społeczny, który przeistoczył się w 10 milionowy NSZZ Solidarność. Wpływ na ten proces miały też elekcja papieża Jana Pawła II, pierwszego z Polski, jego nauka, autorytet, wpływ i pielgrzymka do kraju. Okres wolności Polaków zakończony został stanem wojennym w latach 1981-1983. Sierpień 1980 był impulsem do przemian systemowych, które w ostateczności doprowadziły do upadku PRL i innych dyktatur z Bloku wschodniego, odzyskania suwerenności przez Polskę i powstania III Rzeczypospolitej.

miejscowość w powiecie zamojskim, w województwie lubelskim. Położona 18 km na północ od Zamościa nad rzeką Wolicą. W Skierbieszowie wychowywał się Prezydent RP Ignacy Mościcki. Tu również urodził się w 1943 roku obecny prezydent Niemiec Horst Köhler.

symbol rewolucji, wielkiego ruchu społecznego, powstania narodowego, a zarazem nazwą związku zawodowego:
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. NSZZ „Solidarność” powstał 17 września 1980, w wyniku zawarcia porozumień sierpniowych, kończących falę strajków w czasie sierpnia 1980, a zarejestrowany został 10 listopada 1980 przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Utworzony został przez porozumienie licznych komitetów strajkowych, połączonych w Międzyzakładowym Komitecie Strajkowym (MKS), które z czasem przekształciły się w komisje założycielskie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. NSZZ „Solidarność” został zarejestrowany 10 listopada 1980 roku. Ten ogólnopolski związek zawodowy powstał dla obrony praw pracowniczych, do 1989 był to również jeden z głównych ośrodków masowego ruchu oporu przeciw socjalistycznym rządom Polski Ludowej. W kulminacyjnym momencie szczycił się liczbą ponad 9,5 mln członków ze wszystkich warstw i grup społeczeństwa, co stanowiło 1/3 całego 38-milionowego narodu (nie licząc dzieci i starców). Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997-2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.

czasem niewielki przedmiot może stać się symbolem oporu. Tak było choćby w przypadku spinaczy biurowych (Norwegia) czy oporników (Polska).

to społeczeństwo, którego członkowie charakteryzują się aktywnością na polu inicjatyw realizowanych poza przestrzenią działania władz państwowych.

(transkrypcja z hebrajskiego: Chasid Umot ha-Olam) najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem.

[niem. Die Schutzstaffeln ] Sztafety Ochronne NSDAP, zbrojna organizacja NSDAP utworzona w 1923, początkowo pełniła funkcję straży partii nazistowskiej, od stycznia 1929 jej dowódcą był Heinrich Himmler.

niemiecki obóz jeniecki dla szeregowców i podoficerów w Görlitz-Moys, obecnie Zgorzelec-Ujazd. Powołany 23 IX 1939 r. na miejscu dotychczasowego obozu przejściowego (dulagu), ewakuowany 7 V 1945.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 roku, podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 roku. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W stanie wojennym zostały ograniczone podstawowe prawa obywatelskie, wprowadzona została godzina milicyjna (do maja 1982), zawieszona została działalność organizacji społecznych i związków zawodowych, rozwiązano „Solidarność”, Niezależne Zrzeszenie Studentów, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, ZASP, ZLP, w innych dokonano zmian w kierownictwie, np. w Stowarzyszeniu PAX. Zmilitaryzowano główne działy gospodarki, zakazano zmian miejsca pobytu, wprowadzono cenzurę korespondencji, tryb doraźny w postępowaniu sądowym. Działaczy Solidarności, opozycji politycznej oraz kilkunastu reprezentantów władzy sprzed sierpnia 1980 internowano (łącznie ok. 10 tys. osób).