[hebr. רַבִּי rabbī] - podstawowa funkcja religijna w judaizmie. Rabbi to hebrajskie słowo oznaczające mistrza. We współczesnym judaizmie tradycyjnym, Rabin jest jednocześnie administratorem gminy wyznaniowej, odpowiedzialnym za prowadzenie nabożeństw, szkoły zwanej cheder i opiekę nad domem modlitwy, czyli synagogi, oraz pełni funkcję duchowego ojca, doradcy, sędziego i interpretatora prawa religijnego w gminie.

(RGO) polska organizacja opieki społecznej, utworzona za zgodą Niemców w lutym 1940 w Generalnej Guberni, działała do stycznia 1945 roku. Jej nazwa nawiązywała do organizacji funkcjonującej w Królestwie Polskim w latach 1916–18.

(RJN) organ Polskiego Państwa Podziemnego

nieczynny już przystanek kolejowy Łódź Radogoszcz przy alei Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto (dawniej ulicy Stalowej), zbudowana w okresie II wojny światowej dla potrzeb łódzkiego getta, z której Niemcy hitlerowskie wywoziły do obozu Auschwitz-Birkenau obywateli narodowości żydowskiej. Od 2005 roku, w budynku przystanku znajduje się muzeum. Pomnik upamiętniający martyrologię Żydów odsłonięto w tym miejscu 28 sierpnia 2005 roku.

[fr. le racisme od la race – ród, rasa, grupa spokrewnionych] – ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi.

W 1993 r. niemiecki Episkopat powołał „Renovabis – Akcję solidarności niemieckich katolików z braćmi i siostrami z Europy Środkowej i Wschodniej”. Cel: udzielanie „pomocy dla samopomocy” w krajach postkomunistycznych. Pomoc miała dotyczyć, jak mówił pierwszy szef fundacji jezuita Eugen Hillengass, nie tylko Kościołów i nie tylko odbudowy materialnej, ale też poszukiwania „nowej orientacji duchowej” w warunkach wolności. Nazwę zaczerpnięto z Psalmu 104: „Renovabis faciem terrae” („I odnawiasz oblicze ziemi”). Specyfika „Renovabis” polega na tym, że współfinansuje projekty najróżniejsze: duszpasterskie, charytatywne, oświatowe, kulturalne, nie tylko kościelne – traktując je jako „wędkę”: pomoc po to, by później jej odbiorcy mogli pomagać sobie sami.

powrót do ojczyzny obywateli, którzy wskutek różnych okoliczności znaleźli się czasowo poza granicami swojego kraju (jeńcy wojenni, więźniowie obozów koncentracyjnych i obozów pracy, deportowani, wysiedleni, uchodźcy, ewakuowani)

Osoby zmuszane przez reżim hitlerowski do pracy wbrew własnej woli i pozbawione za tę pracę wynagrodzenia lub opłacane jedynie w niewielkim stopniu.

walka społeczeństw będących pod obcą okupacją przeciwko narzuconej władzy, administracji, gospodarce czy kulturze lub rządom kolaboracyjnym podczas II wojny światowej.

ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowanie procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach.

[niem. Deutsches Reich] historyczne określenie państwa niemieckiego.

Skrót od "Sturmabteilung" (oddział szturmowy), od 1920 r. własna służba porządkowa NSDAP używana do ochrony imprez partyjnych. 1932 ok. 420 000 członków, 1934 już 4,2 mln.

studiowała germanistykę w Moskwie i pracowała do 1987 jako germanistka i tłumaczka. 1992–2006 wykładała na Rosyjskim Państwowym Humanistycznym Uniwersytecie w Moskwie (RGGU). Od 1999 prowadzi konkursy historyczne dla uczniów w całej Rosji w organizacji zajmującej się prawami człowieka „Memoriał“.

Hans (22.9.1918 - 22.2.1943), bojownik ruchu oporu, student medycyny, przywódca Hitlerjugend, z entuzjastycznego zwolennika narodowego socjalizmu stał się jego zdecydowanym przeciwnikiem. Jesienią 1942 założył grupę oporu Biała Róża (Weiße Rose) zrzeszającą osoby podobnych przekonań. Po jednej z akcji kolportowania ulotek na uniwersytecie w Monachium 18.2.1943 aresztowany. W cztery dni później ścięty na gilotynie. Sophie (9.5.1921 - 22.2.1943) bojowniczka ruchu oporu, siostra Hansa, studentka biologii i filozofii, aresztowana razem z bratem i stracona.

[niem. samoobrona] niemiecka organizacja paramilitarna działająca w pierwszych miesiącach II wojny światowej na terenach zagarniętych przez hitlerowców (formalnie utworzona we wrześniu 1939, funkcjonowała do wiosny 1940);