praca wykonywana przez pracownika wbrew jego woli, za którą nie otrzymuje wynagrodzenia lub wynagradzany jest znacznie poniżej obowiązujących stawek. Oba totalitaryzmy - komunistyczny i nazistowski - wykorzystywały pracę przymusową do eksterminacji lub podporządkowywania sobie narodów czy określonych grup społecznych (np. opozycji). Oprócz znaczenia politycznego, praca przymusowa miała duże znaczenie dla gospodarki tych państw. Pracę przymusową należy odróżnić od pracy niewolniczej, jaką wykonywali więźniowie obozów koncentracyjnych. Wykonywana w najcięższych, całkowicie wyniszczających siły, zagrażających życiu warunkach, miała ona często charakter represyjny czy nawet eksterminacyjny, choć była również uzasadniana ekonomicznie (np. więźniowie niemieckich obozów koncentracyjnych oprócz pracy na rzecz obozu czy armii niemieckiej regularnie "wypożyczani" byli niemieckim przedsiębiorstwom z terenu Rzeszy).