jednostki organizacyjne policji politycznej, która została utworzona w 1944 roku pod nadzorem NKWD z funkcjonariuszy rekrutowanych głównie z AL i PPR; prowadziła działalność agenturalną, inwigilację, terror wobec żołnierzy AK, podziemia niepodległościowego i opozycji politycznej, zwalczała opór społeczeństwa przeciwko władzy komunistycznej i walczyła z wpływami Kościoła katolickiego; w listopadzie 1956 rozwiązana, jej uprawnienia przejęła wówczas Służba Bezpieczeństwa (SB).