niemiecki polityk, mąż stanu, pierwszy kanclerz zjednoczonego Cesarstwa Niemieckiego; od 1862 premier i minister spraw zagranicznych Prus; dążył do zjednoczenia Niemiec pod hegemonią Prus, do czego doprowadził ostatecznie po utworzeniu Związku Północnoniemieckiego (1866), którego był kanclerzem, i po zwycięstwie w wojnie francusko-pruskiej w 1871 roku. W latach 1871–78 prowadził walkę ideologiczną i polityczną z opozycją katolicką (Kulturkampf), na ziemiach polskich pod panowaniem pruskim walka ta wiązała się z zaostrzeniem polityki germanizacyjnej. Za jego rządów wydalono (w 1885 roku) ok. 30 tys. Polaków nie będących pruskimi poddanymi (tzw. rugi bismarkowskie) i utworzono Komisję Kolonizacyjną. Narastające trudności Niemiec w polityce międzynarodowej i wewnętrznej doprowadziły do jego dymisji w 1890 roku.