17 stycznia 1945 oddziały Armii Czerwonej wkroczyły do opuszczonej przez Niemców lewobrzeżnej części Warszawy. Stolica Polski po upadku powstania warszawskiego była zniszczona niemal w 85%. Żołnierzy przywitała nieliczna garstka ludności ukrywającej się wśród ruin.

Po upadku powstania w październiku 1944, ocalała ludność lewobrzeżnej Warszawy została wysiedlona przez Niemców. Wypędziwszy mieszkańców, Niemcy przystąpili do systematycznego, planowego niszczenia ocalałej z powstania zabudowy. Przez trzy miesiące specjalne oddziały niszczycielskie (Vernichtungs-Kommando) prowadziły swą pracę wysadzając zabytkowe budowle, podpalając dom po domu, ulicę po ulicy, wycinając drzewa, niszcząc urządzenia podziemne - kanalizację i przewody wodociągowe, zrywając przewody elektryczne i telegraficzne, a także wyrywając przy pomocy czołgów tory tramwajowe.

W czasach PRL rocznica wkroczenia sowieckich wojsk do Warszawy była bardzo uroczyście obchodzona. Obecnie "wyzwolenie" jest pretekstem do dyskusji o braku sowieckiej pomocy dla walczącej Warszawy. Prawobrzeżna Warszawa została odbita z rąk niemieckich 13 września 1944. Przez 4 miesiące front na odcinku warszawskim nie zmienił swego położenia.

(pg)