Wywiady nagrywane są najczęściej w związku z przygotowywanymi projektami (np. wystawa czy program telewizyjny) lub też jeśli jest to jedyna możliwość na zachowanie wspomnień.

W ramach projektu powstała wystawa „Wojenne rozstania”, przygotowana w związku z 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej. Wystawa pokazywana była dotychczas w Warszawie i Krakowie.

Ekspozycja pokazuje wojenne losy siedmiu zwykłych rodzin i ma na celu przybliżenie współczesnemu widzowi dramatycznych przeżyć cywilnych ofiar II wojny światowej. Każda z opowieści, oddająca indywidualny wymiar historii, jednocześnie pokazuje różne aspekty wojennych losów Polaków.

                      
                                     Manchester 1957

Wiodącym motywem jest motyw rozstania — rozdzielenia rodziny (aresztowania, wywózki, roboty przymusowe, zagubienie w czasie wojennej zawieruchy, ucieczki itd.). Pokazywane są różne odmiany polskich losów – rodziny z Polski centralnej, Kresów, Pomorza, Śląska, jak również losy żydowskiej dziewczynki ukrywanej w katolickim sierocińcu. Jakich wyborów dokonywali wówczas zwykli ludzie, czym było dla nich rozdzielenie, jak radzili sobie z rozłąką — to podstawowe pytania, wokół których skonstruowana jest narracja wystawy. 

Część relacji zebranych w ramach projektu znalazła się na wystawie planszowej „Wojna dzieci. Polska 1939-45” zorganizowanej przez ambasadę RP w Kopenhadze (2009), a także w wersji niemieckiej zaadaptowanej przez Zentrum für Demokratie, prezentowanej w berlińskim ratuszu Köpenick (2010).

         
                                         Lwów 1931

Projekt ma swoją stronę internetową www.rodziny.muzhp.pl, na której prezentowane są fragmenty opowieści i dokumenty. Znajdują się tam również bogate informacje historyczne na temat diaspory polskiej. Obecnie trwają prace nad filmem dokumentalnym projektu „Milk of Magensia”.

Zespół projektu chciałby w ten sposób zachować pamięć o rodzinach rozdzielonych, zbudować więź między historią Polaka w kraju i historią polskiej emigracji oraz zachęcić, również młodych ludzi do zainteresowania się dziejami bliskich czy znajomych.

          
                                        Isfahan (Iran) 1943

Wszystkie nadsyłane wspomnienia są archiwizowane, tworząc na tej podstawie zbiór, który będzie stanowił cenny materiał dokumentujacy losy polskiej emigracji w okresie 1939-1989.

Przewiduje się także, iż nadsyłane opowieści oraz dokumenty mogą zostać wykorzystane przez Muzeum Historii Polski do innych projektów naukowych, wystawienniczych i publikacyjnych o charakterze edukacyjnym w przyszłości. Możliwe są wszelkie projekty przy współpracy i w ramach działalności Muzeum Historii Polski.

Każda relacja i opowieść jest bezcenna, ponieważ nie ma dwóch jednakowych rodzinnych historii. Wszystkie zasługują na opisanie, są bowiem świadectwem ogromu doświadczeń i zawiłości losów polskich w XX wieku.

         
                                        Afryka 1947

Zespół projektu zwraca się zatem z prośbą do wszystkich osób, które mogłyby i chciałyby podzielić się historią swoją i bliskich czy znajomych, by opowiedziały nam o swoich doświadczeniach związanych z wywózkami, wyjazdami i emigracją, a także z powrotami i spotkaniami po latach. Zespół liczy na odzew i podzielenie się swoją historią.

Celem projektu „Rodziny rozdzielone przez historię” jest zbieranie wspomnień, opowieści, dokumentów. Zespół nie ma jednak możliwości, odpowiednich, środków i procedur by przyczynić się do połączenia rodzin, przeprowadzać poszukiwania czy nawet pomagać w odnajdywaniu członków rodzin.

(ak)