Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka
Prawa kobiet do obecności w historii, kobieca twarz historii
Miejscowość / Region: Warszawa
Instytucja: Marta Gawinek - Dagargulia
Opiekun / Nadzór nad projektem: Marta Gawinek - Dagargulia
Autorzy projektu: Marta Gawinek - Dagargulia
Grupa wiekowa: grupa mieszana
Udostępnij na Facebooku
Kontakt:

Marta Gawinek - Dagargulia, trenerka, ekspertka ds. projektów międzynarodowych i rozliczeń projektów
E-mail: martagawinek@gmail.com.

Uwagi wstępne

Poprzez różne metody (ćwiczenie warsztatowe, dyskusja, metody teatralne, praca z tekstem) uczestnicy poznają „kobieca twarz historii”, a także dostrzegają prawo i potrzebę kobiet do obecności w historii.

Metody i techniki: 

- ćwiczenie warsztatowe – praca w grupach

- ćwiczenie warsztatowe

- dyskusja

- metody teatralne

- praca z tekstem – książki. 

Środki dydaktyczne: 

- karty z nazwami zdarzeń historycznych

- swobodna przestrzeń

- markery, duże arkusze papieru

- projektor, komputer

Grupa docelowa: dowolna, przeprowadzone wśród młodzieży 15-15 lat

Czas: 2,5 godziny

Przebieg warsztatu: 

Część 1: Kogo widzimy, patrząc na historię?

Uczestnicy zostają podzieleni na trzy grupy i każda grupa otrzymuje kartkę, na której nazwane jest jakieś wydarzenie historyczne, np. wojna w Czeczenii, Powstanie Listopadowe, Strajki w Stoczni, Rewolucja 1905 roku, lot w kosmos. Każda grupa ma zadanie w ciągu 3 minut wymyślić, jak wspólnie przedstawią w formie obrazu scenicznego bez ruchu i słów to wydarzenie. Następnie grupy w kolejności przedstawiają obraz. Można zrobić zdjęcie danej sceny. 

Po każdorazowym przedstawieniu moderator zadaje reszcie grupy pytanie, jakie ich zdaniem wydarzenie historyczne zostało przedstawione. Grupa odgaduje, w razie problemów grupa pokazująca pomaga.  

Po zakończeniu przedstawienia wydarzeń następuje refleksja, uczestnicy siedząc w kręgu odpowiadają na pytania: 

- Kogo widzieliście na obrazach, które przedstawialiście?
- Jakie działania zostały przedstawione?
- Kto był głównie przedstawiony – kobiety czy mężczyźni?
- Dlaczego? 

Część 2: Kobiety, które znamy z historii

Uczestnicy w kręgu na zasadzie burzy mózgów wymieniają wszystkie kobiety, o których dowiedzieli się, że odegrali ważne role w historii. Moderator zapisuje na dużym arkuszu papieru imiona tych kobiet. Następnie prosi uczestników, żeby spojrzeli na listę wymienionych kobiet i nazwali wszystkie cechy charakteru, które im się z nimi kojarzą. Przymiotniki są zapisywane przez moderatora na oddzielnym arkuszu. (Zazwyczaj uczestnicy nazywają takie cechy jak: męska, żelazna, śmiała, bezwzględna, pozbawiona emocji, taktyczna, mściwa).

Następnie moderator zadaje pytania: 

Komu zazwyczaj przypisuje się takie cechy? Kogo zazwyczaj się tak określa? 

Dlaczego myśląc o kobietach w historii nie nazwaliśmy kobiet, które określilibyśmy typowo kobiecymi cechami, np. wrażliwa, opiekuńcza? 

Gdzie w historii podziały się kobiety o takich cechach? Co robiły w czasie ważnych wydarzeń historycznych? Jaka była ich rola? Dlaczego pomija je się w uczeniu historii?

Część 3. Praca w grupach

Uczestników dzielimy na pary lub małe grupy. Każda grupa dostaje teksty źródłowe lub o historii napisane przez kobietę i mężczyznę. Zadaniem grup jest przeczytać teksty (nie koniecznie w całości, ważne by wyczuć styl autora). 

Następnie refleksja w plenum: 

Jakie różnice zauważyliście? Na jakie kwestie zwracali uwagę autorzy, a na jakie autorki? Co było dla nich ważne? Jakie były różnice w przedstawianiu wydarzeń historycznych przez kobiety/mężczyzn? Z którą perspektywą najczęściej się spotykaliście czytając książki historyczne? Co by było, gdyby w tekstach historycznych było więcej perspektywy kobiecej/męskiej?  

Część 4. Praca edytorska

Uczestnicy w grupach wybierają sobie jedną kobietę, która jest dla nich ważna z punktu widzenia praw człowieka. Może być to ktoś znany lub nie (np. prababcia, kobieta z ich wsi, miasta). Ich zadaniem jest stworzenie tekstów o formacie artykułów do Wikipedii (zdjęcie,   życiorys, działalność, cytaty, źródła) i napisanie ich na dużych arkuszach papieru. Wyniki prac wieszane są następnie na ścianie „warsztatowej wikipedii”. Wybrany przedstawiciel grupy krótko przedstawia profil osoby, a następnie uczestnicy w formie swobodnej wystawy mogą przeczytać „artykuły”. 

Przykłady tekstów:

Swietłana Aleksiejewicz, Wojna nie ma w sobie nic z kobiety

Konstanty Rokosowski, Żołnierski dług

Warto też sięgnąć do pamiętników i dzienników pisanych przez kobiety i mężczyzn, dostępnych np. w księgarnii Ośrodka KARTA.

Feadback uczestników po przeprowadzeniu warsztatu:

1. Uczestnikom ogólnie warsztat bardzo się podobał, docenili, że zwrócono uwagę na kwestie, z którymi wcześniej nie mieli do czynienia.

2. Uczestnicy wielokrotnie zauważyli, że w tekstach pisanych z perspektywy kobiet bardzo często pojawiają się kwestie praw człowieka i ich łamania, osobiste tragedie, emocje, losy jednostek podczas gdy w tekstach pisanych z perspektywy mężczyzn zwraca się głównie uwagę na działania wojenne, przemoc.

3. Jeden uczestnik stwierdził, że uważa za sztuczny podział teksty pisane przez mężczyzn i kobiety i dążący do stworzenia konfliktu

4. Uczestnicy stwierdzili, że dzięki warsztatowi zaczęli zastanawiać się nad rolą kobiet w czasie ważnych wydarzeń historycznych i nad aspektami społecznymi historii. 

(ak)

Tekst dydaktyczny

Uczestnicy zastanawiają się nad tematem obecności lub nieobecności kobiet i kwestii związanych z kobietami w uczeniu historii – dlaczego tak się dzieje? Jakie są tego konsekwencje?

Uczestnicy zastanawiają się nad tym, kto pisze historię, której się uczymy? Jakie są różnice w recepcji i rozumieniu historii przez mężczyzn i ...

Metodologia
warsztaty (praca grupowa pod kierunkiem trenera)
gra z podziałem na role
praca w podgrupach
analizowanie fragmentów tekstów, filmów, zdjęć
dyskusja
Tematy
Prawa człowieka
Tolerancja
Dyskryminacja
Wykluczenie społeczne
Stereotypy i uprzedzenia