Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku.
Międzynarodowy "work camp" w Starym Samborze
Miejscowość / Region: Stary Sambor
Instytucja: Fundacja Edukacji Europejskiej, Fundacja Cultura Mentis (partner)
Opiekun / Nadzór nad projektem: Fundacja Edukacji Europejskiej, Fundacja Cultura Mentis (partner)
Autorzy projektu: Fundacja Edukacji Europejskiej, Fundacja Cultura Mentis (partner)
Grupa wiekowa: studenci
Udostępnij na Facebooku
Kontakt:

Fundacja Cultura Mentis
Kruszwicka 26-28 p.9
53-652 Wrocław
Telefon: +48 71 373 50 02
Faks: +48 77 544 96 85
biuro@culturamentis.org
http://culturamentis.org/

Uwagi wstępne

15 wolontariuszy z Polski, Niemiec i Ukrainy pracowało w sierpniu nad zachowaniem dla przyszłych pokoleń relacji mieszkańców ukraińskiego miasta Stary Sambor. Tematem wywiadów było doświadczenie dramatu przesiedleń.

Przygotowania do projektu
Dla uczestników projektu zorganizowane zostały specjalne warsztaty historyczne i kulturowe, prowadzone przez historyków z Polski, Niemiec i Ukrainy. Młodzi ludzie poznawali historię Starego Sambora i Ukrainy oraz problem przesiedleń w okresie II wojny światowej. Ważnym elementem przygotowania się do zbierania relacji było poznanie metodologii oral history.
  
Każdy z trzech historyków prowadzących wykłady uczestniczył w warsztatach prowadzonych przez pozostałych dwóch, aby móc uzupełniać przekazywane treści i wyjaśniać wątpliwości w kontekście języka i wyobrażeń charakterystycznych dla własnego narodu. Pozwoliło to na zminimalizowanie nieporozumień przy definiowaniu pojęć i interpretowaniu faktów z przeszłości. Historycy starali się przekazać uczestnikom projektu konieczność poszanowania wizji historii, jaką posiadają inne narody, uczulając ich jednak na wszelkiego rodzaju stereotypy, uproszczenia i przekłamania.
  
Istotnym elementem warsztatów było wprowadzenie w życie codzienne i mentalność mieszkańców Starego Sambora. Zajęcia miały zapobiec nieprzyjemnościom i trudnościom związanych z nieznajomością zwyczajów religijnych i kulturowych rodzin, wśród których przez kilka dni mieli mieszkać uczestnicy projektu.
  
Realizacja projektu
Trwające od 2 do 31 sierpnia 2007 roku prace przebiegały dwutorowo.
Na wstępie młodzież pod kierunkiem konserwatora zabytków zajęła się restauracją nagrobków na wielowyznaniowym cmentarzu w Starym Samborze. Ich wspólna praca miała stać się hołdem dla tych mieszkańców miasteczka, których groby zostały opuszczone przez wysiedlanych i pozostawione bez opieki niszczały.
  
Jednak najważniejszą częścią projektu było zbieranie historii przesiedlanych. Wolontariusze przeprowadzali wywiady z mieszkańcami miasta pamiętającymi wojnę i doświadczenie niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu. Rozmawiano również z osobami, które dopiero po wojnie osiedliły się w Starym Samborze. Osoby przeprowadzające wywiady przebywały kilka dni w domach swoich rozmówców, uczestnicząc w codziennym życiu ich rodzin. Pozwoliło to na zdobycie większego zaufania i tym samym na bardziej otwarte i szczere rozmowy podczas wywiadu.
  
Projekt zakończył się prezentacją zebranych materiałów na rynku miasta. Do końca września w kilku miastach Polski i Niemiec planowane jest zorganizowanie wystaw fotografii wykonanych podczas realizacji projektu.
  
Zakończenie projektu
24 sierpnia z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy odbyła się wystawa fotografii dokumentujących pracę wolontariuszy na lokalnym cmentarzu. Wyświetlono również film opisujący działania podejmowane w ramach projektu.
  
Zebrane w sierpniu materiały publikowane są na specjalnie przygotowanej stronie internetowej http://www.ech.net.pl/. Przygotowywana są równie specjalne płyty DVD oraz drukowane wydawnictwo.
  
Projekt dotowany jest w ramach programu „Wolontariat dla Europejskiego Dziedzictwa Kulturowego”, prowadzonego przez niemiecką Fundację Pamięć, Odpowiedzialność, Przyszłość oraz Fundację Batorego.

Tekst dydaktyczny

Projekt jest traktowany jako początek procesu zatrzymywania ludzi w Starym Samborze, znajdowania powodów, dla których warto pozostać w rodzinnych stronach. Młodzi ludzie często opuszczają to miejsce szukając pracy i nigdy na stałe już tu nie wracają. Dziedzictwo, jakie kryje w sobie to miasto (obiekty i narracje starych mieszkańców) bezpowrotnie ginie. ...

Dokumenty
Metodologia
warsztaty (praca grupowa pod kierunkiem trenera)
badanie historii lokalnej
opieka nad miejscem pamęci
wizyta w miejscu pamięci
zwiedzanie wystawy
Tematy
Okupacja niemiecka
Polityka narodowościowa na terenach włączonych do Rzeszy
Polityka narodowościowa w Generalnej Guberni
Okupacja sowiecka
Życie codzienne okupowanych miast i wsi