Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku.
„An uns ist alles besonders” — uczniowie opolskiego liceum dyskutują o swojej tożsamości
Miejscowość / Region: Opole
Instytucja: II Liceum im. Marii Konopnickiej w Opolu
Opiekun / Nadzór nad projektem: Martin Kubler
Autorzy projektu: Martin Kubler — Opole, Ute Badura — Berlin
Grupa wiekowa: licealiści
Udostępnij na Facebooku
Kontakt:

II Liceum im. Marii Konopnickiej w Opolu

Uwagi wstępne

Pytanie o tożsamość to jedno z najważniejszych pytań, na które odpowiedzieć musi sobie każdy człowiek. Uczniowie dwujęzycznej klasy maturalnej II Liceum im. Marii Konopnickiej w Opolu przygotowali film, na którym podejmują to wyzwanie

Pytania o tożsamość
  
Druga wojna światowa, doświadczenie tak odległe dla maturzystów z Opola, wciąż wpływa na ich codzienne życie. W ich rodzinach i środowiskach ciągle przechowuje się pamięć o przedwojennym charakterze Górnego Śląska. Język, obyczaje, stosunek do Polaków i Niemców wyróżniają młodych ludzi pochodzących z podopolskich wsi od ich rówieśników z głębi kraju. Zrealizowany przez nich film opowiada właśnie o doświadczaniu trudnej tożsamości w obliczu zawirowań historii. Młodzi ludzie odkrywali swoją tożsamość, poznając historię rodzinną i regionalną, zastanawiając się nad relacjami między Niemcami i Polakami na terenie Górnego Śląska oraz analizując znaczenie migracji zarobkowych, które w bezpośredni sposób dotykały i dotykają wciąż życia ich rodzin.
  
Inspiracja projektu
  
Pomysł zrealizowania projektu filmowego pojawił się podczas dyskusji z niemiecką reżyserką Ute Badurą. Przyjechała ona do Opola w 2003 roku i na początku roku szkolnego zaprezentowała jeden ze swoich filmów w II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej. Widzami filmu byli także uczniowie klasy dwujęzycznej z językiem niemieckim. Po projekcji wywiązała się się dyskusja, w wyniku której uczniowie postanowili wspólnie z panią Badurą nakręcić film. Jego tematem miała być tożsamość - jej definiowanie i odnoszenie do kontekstu historycznego. Skomplikowane dzieje Górnego Śląska, pamięć o jego dawnym wielokulturowym charakterze i silne ponadgraniczne relacje, także w samych rodzinach, sprawiają, że proste zdefiniowanie tego, co określa tożsamość młodych osób spod Opola, nie jest możliwe.
  
Ten temat był już analizowany przez uczniów z II Liceum w broszurze, która została przygotowana wcześniej w ramach wewnątrzklasowej dyskusji. Opracowanie zajęło 4. miejsce w konkursie pod patronatem ówczesnego prezydenta Niemiec, Johannesa Rau'a. Przy realizacji filmu stało się wartościową podstawą do formułowania zagadnień, na które odpowiadać mieli młodzi ludzie.
  
Realizacja projektu
  
Po wstępnych ustaleniach co do koncepcji filmu, uczniowie rozdzielili między sobą konkretne zadania, do których należało m.in. przeprowadzenie wywiadów z rodziną, proboszczami w parafiach czy wyszukanie danych w Instytucie Śląskim w Opolu i archiwach gminy. Wysyłano również listy-ankiety do osób, które zdecydowały się wyjechać do Niemiec. Według koncepcji projektu, młodzi ludzie mieli przygotować film własnymi siłami, mieli odpowiadać za wszystkie techniczne i merytoryczne elementy jego realizacji. Dlatego konieczne było zdobycie umiejętności posługiwania się kamerą, mikrofonem i urządzeniami do nagrywania dźwięku.
  
Początkowo nagrywano materiał w szkolnej klasie. Reżyser zadawała pytania, które wydawały jej się ważne dla opisania tematu, a uczniowie odnosili się do nich. Był to najdłuższy etap pracy. Następnie uczniowie wyjechali na tydzień do Morawy, by tam nakręcić pozostałą część materiałów. Dyskutowano tam również problemy odpowiedniego przekazania znaczenia tematu osobom, które miały oglądać film i przygotowywano jego promocję.
  
Uczniowie zadbali również o zdobycie sponsorów na książkowe wydanie publikacji i promocję filmu. Kończąca realizację projektu prezentacja poprzedzona była specjalnie przygotowaną konferencją prasową. Po zakończeniu pokazu wywiązała się dyskusja, w której autorzy oraz zaproszeni goście opisywali swój sposób rozumienia tożsamości.

Tekst dydaktyczny

Zdefiniowanie własnej tożsamości jest ważnym zadaniem dla każdego młodego człowieka. Znajomość historii własnej rodziny i własnej "małej ojczyzny" to niezbędny element wszelkich dyskusji na ten temat. Uczniowie z Opola mieli taką wiedzę, jednak nie wystarczało to do skutecznego określenia własnej przynależności. Realizacja projektu pokazała, że doświadczenie ...

Metodologia
realizacja filmu
analiza filmu
badanie historii lokalnej
badanie historii rodzinnej
praca w archiwum
Tematy
Relacje narodowościowe w cieniu obu totalitaryzmów
Polacy – Niemcy
Ewakuacja, ucieczka, wysiedlenia („wypędzenia”), przesiedlenia cywilnych Niemców
Powojenne migracje ludności (przymusowe i dobrowolne)
Tworzenie polskiej administracji i osadnictwo na Ziemiach Zachodnich i Północnych