po 1942, Jerozolima, Palestyna – Wielkanoc, procesja z udziałem żołnierzy Armii Andersa, na zdjęciu m.in. Karol Godowski, Fot. NN, zbiory Ośrodka KARTA, udostępniła Alicja Dymecka
Instytucja: Zespół Szkół Publicznych Nr 1, Gimnazjum nr 1 w Ustrzykach Dolnych
Opiekun / Nadzór nad projektem: Edyta Guli
Autorzy projektu: Ustrzyckie Stowarzyszenie Turystyczne „Bieszczady”, Jackub Łeszega, Andrzej Szczerbicki, Arkadiusz Komski
Grupa wiekowa: licealiści
Udostępnij na Facebooku
Zespół Szkół Publicznych Nr 1, Gimnazjum nr 1
29 Listopada 21
38-700 Ustrzyki Dolne
1zsp1ustrzyki@op.pl
Projekt „Nasza ziemia obiecana” realizowany był pod koniec 2006 roku w ramach programu „Przywróćmy pamięć” we współpracy z Ustrzyckim Stowarzyszeniem Turystycznym „Bieszczady”. Uczniowie Zespołu Szkół nr 1 w Ustrzykach Dolnych porządkowali miejscowy zaniedbany kirkut, restaurowali nagrobki oraz przygotowali tablicę informacyjną i oznakowali trasę dojścia do terenu cmentarza. Uzupełnieniem projektu był wykład poświęcony symbolice nagrobków żydowskich.
Na początku XIX wieku Żydzi stanowili 61% ludności Ustrzyk. Lata II wojny światowej zniszczyły lokalną społeczność żydowską w tym mieście. Wielu Żydów zostało rozstrzelanych w egzekucjach na terenie Ustrzyk, część zamordowano w obozie przejściowym w Zasławiu, w obozach w Sobiborze i Bełżcu. Pamięć o żydowskim akcencie przedwojennej przeszłości miasta nadal nie jest powszechna. Świadczył o tym między innymi sam stary kirkut, który dopiero teraz został uporządkowany przez młodzież z miejscowej szkoły.
Porządkowanie kirkutu, porządkowanie pamięci
Od września do listopada uczniowie pracowali na terenie kirkutu w Ustrzykach Dolnych. Pierwsze prace polegały na uporządkowaniu terenu cmentarza ze śmieci i gruzu. Posprzątano również dziko rosnące krzewy, usunięto suche gałęzie. Mimo złego stanu macew, na szczęście nie znaleziono żadnych śladów umyślnego niszczenia nagrobków. Wszystkie prace na kirkucie realizowane były zgodnie z wytycznymi Komisji Rabinicznej.
Uczniowie uczestniczyli również w pracach Stowarzyszenia Turystycznego „Bieszczady”, które polegały na inwentaryzacji zachowanych macew.
Obok prac porządkowych uczniowie wzięli udział w zajęciach z historykiem Andrzejem Szczerbickim, który za pomocą multimedialnej prezentacji opisał symbolikę żydowskich nagrobków. Pozyskanie tej wiedzy umożliwiło młodym ludziom samodzielną pracę nad katalogowaniem i odczytywaniem znaczenia symboli na porządkowanych przez nich nagrobkach.
Uczniowie przygotowali również plan trasy turystycznej „Śladami żydowskich zabytków w Ustrzykach Dolnych”, po której chcą oprowadzać swoich rówieśników ze szkoły i wycieczki szkolne, przyjeżdżające do Ustrzyk.
Ewolucja projektu
Uczniowie chcą kontynuować projekt, organizując jego kolejną edycję. Obok bieżącej aktywności polegającej na promowaniu historii społeczności żydowskiej w Ustrzykach chcą zorganizować akcję zbierania wywiadów z najstarszymi mieszkańcami swojej miejscowości. Zebrane dane mają pomóc w rekonstrukcji przedwojennej historii miasta. Młodzi ludzie planują również rozwinąć współpracę z Muzeum — Miejscem Pamięci Narodowej w Bełżcu. Dzięki temu ułatwione będzie organizowanie warsztatów edukacyjnych, wycieczek szlakiem wydarzeń historycznych czy merytoryczne opracowywanie zebranych przez uczniów relacji.
Realizacja projektu przyczyniła się do odbudowy pamięci o historii żydowskiej społeczności Ustrzyk. Uporządkowanie przez młodzież miejscowego kirkutu przywróciło to miejsce do świadomości zwykłych mieszkańców miasta. Ślady przedwojennej obecności Żydów w Ustrzykach są teraz ściśle związane z przestrzenią miasta i przez to upamiętniają jego ...
RSS
