Witryna „Uczyć się z historii” to platforma publikacji
projektów edukacyjnych (realizowanych w szkołach i edukacji
pozaszkolnej z młodzieżą) poświęconych historii
Polski i jej sąsiadów w XX wieku.
Biała Róża – symbol i misja (Die weisse Rose – Symbol und Auftrag)
Miejscowość / Region: Bad Aibling
Instytucja: Gimnazjum w Bad Aibling, Fundacja Biała Róża Monachium
Opiekun / Nadzór nad projektem: Georg Meltl
Autorzy projektu: nauczyciel Georg Meltl
Grupa wiekowa: licealiści
Udostępnij na Facebooku
Kontakt:

Gymnasium Bad Aibling
Fachleitung Geschichte Georg Meltl
Westendstraße 6a
D-83043 Bad Aibling

Wolfgang F. Robinow (świadek historii)
Arabellastraße 5 App. 544
D- 81925 München

Weiße Rose Stiftung München e.V.
Franz Josef Müller.
Genter Straße 13
D- 80805 München

Uwagi wstępne

Uczniowie gimnazjum w Bad Aibling (Bawaria) obejrzeli w pomieszczeniach gimnazjum wystawę poświęconą „Białej Róży”, studenckiej grupie oporu przeciw Hitlerowi, działającej w latach 1942–43. Opis projektu pochodzi z partnerskiej strony „Lernen aus der Geschichte"

Wprowadzenie
Wystawa poświęcona Białej Róży i współpraca z Fundacją Białej Róży mają w gimnazjum w Bad Aibling długoletnią tradycję. Od lipca 1986 roku świadek historii Franz Joseph Müller, członek Białej Róży, rozmawiał z uczniami X klasy na temat politycznego oporu. Z tego kontaktu, zainicjowanego przez jednego z nauczycieli historii, zrodziło się kilka innych wspólnych przedsięwzięć. I tak w dniach 8–23 czerwca 1988 roku w auli szkoły po raz pierwszy można było oglądać wystawę "Biała Róża – portret grupy monachijskiej". Otwarcia wystawy dokonała Barbara Distel, dyrektorka miejsca pamięci KZ Dachau. W uroczystości uczestniczyli uczniowie klas X–XII.


Członkowie grupy oporu „Biała Róża” podczas pożegnania przed wyjazdem na front wschodni. Od lewej do prawej: Hans Scholl, Sophie Scholl i Christoph Probst, Monachium 23 lipca 1942. Fotografia: George J. Wittenstein

W gazecie uczniowskiej ukazała się relacja z tego wydarzenia:
Po uroczystym otwarciu wystawy w auli tłoczyły się tłumy uczniów. Oglądając po kolei wszystkie eksponaty, przechodzimy od tekstu wprowadzającego do długiej listy aresztowanych członków „Białej Róży”. Można z niej wyczytać datę aresztowania i procesu, wyrok oraz datę egzekucji lub wyzwolenia przez aliantów. Potem następuje prezentacja życiorysów i portrety sześciu głównych oskarżonych członków grupy: Hansa i Sophie Scholl, Christopha Probsta, Willego Grafa, Alexandra Schmorella i profesora Kurta Hubera. W dwóch gablotach znalazły się osobiste rzeczy studentów (notesy, śpiewniki etc.) i książki na temat Białej Róży (te ostatnie można było kupić). Jednak najwięcej o celach i przekonaniach tej grupy ruchu oporu można się było dowiedzieć z jej ulotek (zob. Dokumenty).” (Gazeta uczniowska „Aiblizissimus”, lato 1988, s. 13).

„Biała Róża” – wystawa w szkole:
Szczególnie ważny element edukacji szkolnej na temat narodowego socjalizmu stanowiła w roku 1996 praca przy dużej wystawie, będącej pomysłem Otla Aichera i Franza Josefa Müllera: „Biała Róża. Opór studentów przeciw Hitlerowi. Monachium 1942/43”. Zaktualizowana ekspozycja obejmowałą łącznie 70 tablic z tekstami i zdjęciami. Od 11 czerwca do 2 lipca 1996 roku zwiedzający mogli oglądać zbiór tablic tekstowo-obrazowych poświęconych studenckiemu ruchowi oporu przeciw Hitlerowi (zob. Galeria). Wszystkich odwiedzających wystawę witają portrety Sophie i Hansa Scholl, umieszczone na kolumnie przy wejściu do auli.


Obraz naturalnej wielkości przedstawiający rodzeństwo Schollów w auli gimnazjum w Bad Aibling, wykonany przez uczniów na lekcjach sztuki w 1980 roku Fotografia: Georg Meltl

Wystawie towarzyszyły liczne inne przedsięwzięcia/projekty, m.in.:
1. Rozmowy ze świadkami historii:
a) Pierwsze spotkanie: 12 czerwca 1996 dla młodzieży klas IX, X i XI, gość: Franz Josef Müller, członek Białej Róży
b) rozmowa ze świadkiem historii: 18 czerwca 1996 gość: dr Marie-Luise Schultze-Jahn, członek Białej Róży
2. Popołudnia otwarte dla publiczności (oprowadzający: uczestnicy fakultetu historycznego) oraz dla uczniów innych szkół z Bad Aibling i okolic
3. Uczniowie przygotowują materiały pomocne w zwiedzaniu wystawy (pod kierunkiem jednego z nauczycieli, w ramach jego przygotowań do drugiego egzaminu państwowego)
4. „Działalność opozycyjna w regionie”. Przykłady z regionu, wystawa w jednej z klas dziewiątych.
5. Projekcje filmowe
a) Michael Verhoeven Biała Róża [Weiße Rose]
b) Klaus Maria Brandauer Georg Eisler – człowiek z Niemiec [Georg Eisler - Einer aus Deutschland]
c) Laszlo Glozer Sztuka zwyrodniała w Trzeciej Rzeszy: Zwyrodnialcy [Entartete Kunst im Dritten Reich: Die Entarteten]
6. Biblioteka uczniowska – wystawa wszystkich dostępnych materiałów i bibliografii zalecanych tekstów.
7. Przygotowanie informacji ze wskazówkami dla rady pedagogicznej na temat możliwości łączenia przedmiotów (sztuka, religia/etyka, literatura, historia, wiedza o społeczeństwie). Stosownie do tego temat był omawiany w ramach różnych przedmiotów, np. na lekcji niemieckiego w VIII klasie jako lekturę wykorzystano książkę Hermanna Vinkego Krótkie życie Sophie Scholl.
8. Wycieczka do Monachium: zwiedzanie miejsc zdarzeń, temat "Narodowy socjalizm i opór w Monachium"

Wzywanie do odwagi cywilnej przez Białą Różę, oddziaływanie tej wystawy i towarzyszącego jej programu w pewnym stopniu dokumentuje również ulotka "W sprawie ulicy Generała Dietla", którą rozdawano przed naszą szkołą 15 czerwca 1996 roku (zob. Dokumenty).

Reakcje uczniów, rodziców i grona nauczycielskiego na zorganizowaną wystawę wyraźnie dowodzą, że idee Sophie i Hansa Scholl traktowane są poważnie, a oddziaływanie idoli wciąż trwa.

(ak)

Wystawa

Tekst dydaktyczny

Uczniowie zgłębili temat ruchu oporu w narodowym socjaliźmie na przykładzie grupy „Biała Róża” poprzez zwiedzanie wystawy w ich szkole, spotkania i wywiady ze świadkiem historii, wyjazdy do miejsca pamięci obozu koncentracyjnego w Dachau, jednocześnie wykonywali prace na konkurs o tematyce oporu. A nauczyciele opracowali szkolny program nauczania dopasowany do ...

Dokumenty
Linki
Metodologia
zbieranie relacji świadków (oral history)
wizyta w miejscu pamięci
wykonanie pracy na konkurs
zwiedzanie wystawy
Tematy
Dachau
Ruch oporu
Biała Róża (Die weisse Rose)
Dzień pamięci, rocznica
Pogrom listopadowy 1938